> For clean Markdown of any page, append .md to the page URL.
> For a complete documentation index, see https://docs.laposta.org/llms.txt.
> For AI client integration (Claude Code, Cursor, etc.), connect to the MCP server at https://docs.laposta.org/_mcp/server.

# Begrippenlijst van Laposta

> Uitleg van alle begrippen uit e-mailmarketing en Laposta van A tot Z.

#### Acceptatieratio

De acceptatieratio is het percentage verzonden nieuwsbrieven dat de mailservers van je relaties hebben geaccepteerd. Een acceptatieratio van 98% betekent dat 98 van de 100 relaties je nieuwsbrief daadwerkelijk in hun mailbox ontvangen.

Wordt een nieuwsbrief niet geaccepteerd, dan is er sprake van een hard [bounce](/begrippenlijst#bounces). Dat kan verschillende redenen hebben. De meest voorkomende is dat het e-mailadres niet meer bestaat.

Ook een afzendadres waarvoor [DMARC](/begrippenlijst#dmarc) is ingesteld kan tot hard bounces leiden. Dat los je op door [je domein te authenticeren](/stap-voor-stap-je-domein-authenticeren).

#### Actieve relatie

Actieve relaties zijn alle relaties in je lijst(en) aan wie je direct een nieuwsbrief kunt toesturen. Je vindt ze op het tabblad ‘actief’ van een lijst. Relaties op de tabbladen ‘uitgeschreven’ (zij hebben zich afgemeld) en ‘opgeschoond’ (zij hebben tot een [bounce](/begrippenlijst#bounces) of spamklacht geleid) tellen niet mee bij het bepalen van het aantal actieve relaties.

![De tellers boven een lijst: 811 actief, 13 uitgeschreven en 56 opgeschoond](/_fern-files/_img/93acd38e2e06dce5e359c5abf88561bf7b8037c97d10cc0c51d08f8425980910.webp)

[Hoe je die drie groepen bekijkt](/waar-vind-ik-een-overzicht-van-actieve-uitgeschreven-en-opgeschoonde-relaties), staat apart beschreven.

Elke lijst in je account staat los van je andere lijsten: tussen lijsten worden geen relatiegegevens gedeeld. Komt hetzelfde e-mailadres in drie verschillende lijsten als actieve relatie voor, dan telt die relatie drie keer mee als actieve relatie.

### Unieke relaties

Unieke relaties zijn alle unieke e-mailadressen die je in je account hebt toegevoegd, gedurende de hele looptijd van het (gratis) account. Komt hetzelfde e-mailadres in drie verschillende lijsten voor, dan telt die relatie één keer mee als unieke relatie.

### Actieve en unieke relaties in je account

In je accountoverzicht onder ‘Abonnement’ zie je hoeveel actieve relaties je op dit moment gebruikt. Heb je een gratis account, dan zie je ook hoeveel unieke relaties je tot nu toe in je account hebt gehad.

Of je in aanmerking komt voor een gratis account hangt af van het aantal actieve én unieke relaties over al je lijsten samen. Je abonnementstarief hangt uitsluitend af van het aantal actieve relaties. Tot 2000 actieve en/of unieke relaties mag je Laposta gratis gebruiken. Wat daar verder bij hoort, lees je bij [de beperkingen van het gratis account](/zitten-er-beperkingen-aan-het-gratis-account).

Omdat het aantal actieve relaties door aan- en afmeldingen en in- en uitschrijvingen fluctueert, gaat Laposta voor je tariefgroep uit van het gemiddelde aantal actieve relaties. Laposta houdt dat maandgemiddelde, en het jaargemiddelde dat daarop is gebaseerd, voor je bij.

#### Afmeldratio

De afmeldratio geeft het aantal personen weer dat zich via de afmeldlink in je nieuwsbrief heeft afgemeld, ten opzichte van het totaal aantal geaccepteerde nieuwsbrieven.

Een afmeldratio van 1% houdt in dat gemiddeld één op de 100 relaties zich naar aanleiding van je nieuwsbrief heeft afgemeld.

#### Bezoekcijfers

Bezoekcijfers zijn alle gegevens over de bezoeken die je relaties vanuit je campagne aan je website(s) hebben gebracht.

Het gaat om het aantal extra bezoeken aan je website(s), de totale bezoekduur van die extra bezoeken, het aantal pageviews en de details van elk afzonderlijk bezoek. Je vindt deze statistieken onder Resultaten → Bezoekcijfers.

#### Bounces

Er is sprake van een bounce als je nieuwsbrief niet kan worden afgeleverd op het e-mailadres van je relatie. Je nieuwsbrief wordt dan naar de servers van Laposta teruggestuurd. Of dat probleem blijvend of tijdelijk is, bepaalt wat er daarna met de relatie gebeurt.

### Hard bounces

Bij een hard bounce kan je nieuwsbrief definitief niet worden afgeleverd, meestal omdat het e-mailadres niet (meer) bestaat. Omdat dit een structureel probleem is, schoont Laposta de relatie automatisch op: de relatie gaat van je actieve relaties naar het tabblad ‘opgeschoond’ en je kunt diegene niet meer mailen. Dat is belangrijk voor je eigen reputatie en die van Laposta: zo voorkom je dat de mailservers van je relaties en internetproviders je mailverkeer weigeren via een spam block. Zo'n adres komt ook op [de globale blokkadelijst](/globale-blokkadelijst) te staan.

Relaties die na een hard bounce zijn opgeschoond, vind je terug via Relaties → Bekijken op het tabblad ‘opgeschoond’. Klik bij een relatie op ‘Details’. Klopt het adres niet, vul dan het juiste adres in en klik op ‘E-mailadres wijzigen en activeren’. Weet je zeker dat het adres wel in orde is, klik dan op ‘Weer activeren’. Dat kan één keer per adres, en per account maximaal 10 keer per dag en 30 keer per maand. Hoe dat precies gaat, lees je bij [opgeschoonde relaties weer activeren](/waarom-krijg-ik-de-melding-dit-adres-komt-al-voor-in-de-lijst).

Relaties die bij Yahoo en Microsoft tot een klacht hebben geleid, worden ook opgeschoond. Die relaties kun je niet weer activeren met hetzelfde e-mailadres.

### Hard bounce bij een volle Gmail-mailbox

Een volle mailbox is meestal een soft bounce, maar bij Gmail-adressen wordt dit als hard bounce verwerkt. Dan is namelijk de volledige opslagruimte (15 GB) van het Google-account verbruikt, en dat is zelden een tijdelijk probleem.

Weet je zeker dat de mailbox weer ruimte heeft, bijvoorbeeld omdat een persoonlijke mail wel aankomt? Klik dan bij de opgeschoonde relatie op ‘Weer activeren’.

### Soft bounces

Bij een soft bounce kan je nieuwsbrief niet worden afgeleverd door een tijdelijk probleem, meestal omdat de mailbox van de ontvanger vol zit of de mailserver van de ontvanger hapert.

Je relatie blijft dan in je lijst met actieve relaties staan, omdat de nieuwsbrief een volgende keer mogelijk wel aankomt. Pas na een soft bounce bij zes opeenvolgende nieuwsbrieven wordt de relatie automatisch opgeschoond: de relatie gaat naar het tabblad ‘opgeschoond’ en je kunt diegene niet meer mailen.

### Bounces per relatie bekijken

Laposta houdt van elke relatie de statistieken bij. Heeft er bij een relatie een hard of soft bounce plaatsgevonden, dan zie je dat onder Relaties → Bekijken via ‘Details’.

### De oorzaak van een bounce bekijken

Het aantal hard en soft bounces bij een campagne vind je met de bijbehorende e-mailadressen onder Resultaten → Afmeldingen → Bouncen. In de tabel staat achter elke bounce een verklaring.

Bij hard bounces zijn de algemene verklaringen:

* Mailadres bestaat niet
* Mailbox is niet beschikbaar
* Mailserver bestaat niet
* Geen verbinding mogelijk

Bij soft bounces zijn de algemene verklaringen:

* Mailbox is vol, tijdelijk
* Mailserver is vol, tijdelijk
* Geen verbinding mogelijk, tijdelijk

Achter die algemene verklaringen staat tussen haakjes altijd een getal, zoals 101, 446 of 511. Dat zijn SMTP status codes waarmee technisch deskundigen kunnen zien wat er precies is misgegaan bij het versturen.

#### Deliverability

Deliverability is de mate waarin je nieuwsbrief daadwerkelijk in de mailbox van je relaties terechtkomt. Het hangt nauw samen met je verzendreputatie: je nieuwsbrief moet niet blijven hangen in het spamfilter of in de spamfolder belanden.

Omdat spamfiltertechnieken steeds verder worden verfijnd om spammers te weren, vraagt een goede deliverability continue aandacht van Laposta en van jou.

Drie factoren spelen daarbij een rol:

1. De reputatie van de (technische) verzender
2. De reputatie van de afzender
3. De inhoud en opmaak van je nieuwsbrief

De verzenderreputatie is de zorg van Laposta. De afzenderreputatie en de inhoud en opmaak van je nieuwsbrieven heb je (deels) zelf in de hand.

### Wat je zelf kunt doen tegen spamfilters

Zorg allereerst voor een hoge kwaliteit van je lijst(en). Wettelijk mag je je nieuwsbrief alleen versturen aan bestaande klanten en relaties die expliciet toestemming hebben gegeven. Houd je daar ook aan.

Zorg daarnaast voor relevante inhoud en een [goede onderwerpregel](/hoe-schrijf-ik-een-goede-onderwerpregel): het afzendadres en de onderwerpregel zijn het eerste wat je relatie ziet. Daarmee voorkom je dat relaties je nieuwsbrief als spam markeren. Ook [personaliseren](/hoe-personaliseer-ik-mijn-nieuwsbrief) helpt om je nieuwsbrief goed te laten landen.

### Wat Laposta doet voor een goede deliverability

Laposta bewaakt ook de kwaliteit van je lijst(en). Relaties met een hard bounce worden automatisch opgeschoond, net als relaties met een soft bounce bij zes opeenvolgende nieuwsbrieven. Spamgevoelige zaken zoals bijlagen staat Laposta niet zomaar toe, en afzendadressen moet je eerst bevestigen.

Op technisch vlak legitimeert Laposta zich als e-mailverzender met [SPF](/begrippenlijst#spf) (Sender Policy Framework) en DKIM (DomainKeys Identified Mail). Met SPF controleert de mailserver van je relatie of de mailserver van Laposta gerechtigd is je nieuwsbrief te versturen. Met DKIM controleert die mailserver of de handtekening van Laposta overeenkomt met de handtekening van je nieuwsbrief.

Bij Laposta deel je de verzendende IP-adressen met andere klanten. Je verzendreputatie hangt daardoor deels af van die andere klanten. Om de afleverkwaliteit hoog te houden, rangschikt Laposta alle nieuwsbrieven automatisch op kwaliteit en wijst ze toe aan verschillende verzendclusters. Overigens hechten providers bij het beoordelen van je verzendreputatie steeds meer waarde aan je domeinreputatie dan aan je IP-reputatie.

Grotere klanten kunnen binnen Laposta [een eigen IP-adres](/kan-ik-mijn-nieuwsbrief-vanaf-een-eigen-ip-adres-versturen) (dedicated IP-adres) krijgen om een volledig eigen verzendreputatie op te bouwen.

### Authenticatie van je domein

Voor een optimale aflevering van je nieuwsbrieven kun je [je domein authenticeren](/stap-voor-stap-je-domein-authenticeren).

#### DMARC

DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting & Conformance) is een beveiligingsstandaard die e-maildomeinen beschermt tegen misbruik zoals phishing en spoofing. Krijg je de melding dat je je domein eerst moet authenticeren, dan heeft de host van je e-mailserver DMARC waarschijnlijk verplicht gesteld.

### Wat DMARC controleert

Met DMARC kunnen ontvangers via SPF en DKIM controleren of een e-mail echt van het opgegeven domein afkomstig is:

* [SPF](/begrippenlijst#spf) (Sender Policy Framework): een lijst van geautoriseerde servers die namens het domein e-mail mogen verzenden.
* DKIM (DomainKeys Identified Mail): een cryptografische digitale handtekening die bevestigt dat de e-mail tijdens het transport niet is aangepast.

DMARC geeft domeineigenaren ook inzicht in de e-mails die vanuit hun domein zijn verzonden en in mogelijke misbruikpogingen. Daarnaast kunnen zij instellen wat er met ongeldige e-mails moet gebeuren, zoals markeren als spam of volledig blokkeren.

### Als je domein DMARC gebruikt

Gebruik je een eigen domeinnaam, dan kun je die in Laposta gebruiken door [je domein te authenticeren](/stap-voor-stap-je-domein-authenticeren).

Gebruik je een e-mailadres van een provider die DMARC heeft ingesteld, zoals Gmail, Ziggo of Telenet, dan kun je dat adres wel als afzendadres gebruiken, maar past Laposta je afzendadres bij verzending automatisch aan. Lees meer bij [een gratis e-mailadres gebruiken als afzendadres](/een-gratis-e-mailadres-gebruiken-als-afzendadres).

#### Joe

Een Joe is een [sjabloon op maat](/wat-moet-ik-doen-om-een-ontwerp-op-maat-te-laten-maken). Een van onze collega's maakt eerst een schetsontwerp en bouwt dat daarna om naar een op maat vormgegeven en geprogrammeerd HTML-sjabloon. Daardoor kan er meer in dan met de drag & drop-editor, en kan het sjabloon digitaal toegankelijk worden gemaakt. Reken op ongeveer zes weken.

De opmaak ligt daarna vast in het sjabloon. Je vult je nieuwsbrieven in de [Joe-editor](/hoe-werkt-onze-joe-editor), waarin je alleen de onderdelen kunt wijzigen die in het ontwerp zijn vrijgegeven.

Een sjabloon op maat kan alleen bij een betaald account.

#### Kijkcijfers

Kijkcijfers zijn alle statistieken van je campagne over het bekijken van je nieuwsbrieven.

Het gaat om het aantal verzonden, geaccepteerde en geopende nieuwsbrieven, en het aantal nieuwsbrieven dat direct is weggeklikt, kortstondig is bekeken of langdurig is gelezen. Je vindt deze statistieken onder Resultaten → Kijkcijfers.

#### Klikcijfers

Klikcijfers zijn alle statistieken van je campagne over het klikgedrag van je relaties.

Je ziet onder Resultaten → Klikcijfers hoeveel personen vanuit je nieuwsbrief hebben doorgeklikt, hoe vaak de webversie is bekeken en hoe vaak je nieuwsbrief is geprint.

Klikken op een mailto:-link kan Laposta niet meten. Zo'n link opent direct het mailprogramma op de computer van je relatie en loopt dus niet via de servers van Laposta, in tegenstelling tot gewone links.

#### Klikratio

De klikratio is het percentage nieuwsbrieven waarin minimaal één keer op een link is geklikt, ten opzichte van het totaal aantal geaccepteerde nieuwsbrieven.

Laposta kan een klik vaststellen doordat elke link in je nieuwsbrief eerst via de servers van Laposta loopt. Daar wordt de klik geregistreerd voordat de bezoeker wordt doorgestuurd naar de bestemmingspagina.

De klikratio is altijd lager dan de [openratio](/begrippenlijst#openratio), omdat een klik ook als een open telt. Hoe hoog de klikratio uitvalt, hangt af van de aard, het aantal en de plaatsing van de links. Een klikratio van 10% is prima: gemiddeld klikken dan 10 van de 100 relaties door vanuit je nieuwsbrief.

### Privacy

Het bijhouden van lees- en klikgedrag levert nuttige informatie op, maar maakt wel inbreuk op de privacy van je ontvangers. Welke instellingen je daarvoor hebt, lees je bij [tracking en rapportage](/tracking-en-rapportage).

#### Label

Een label is een kenmerk dat je zelf bedenkt en aan een relatie hangt, zoals Klant, Offerte of Beurs. Eén relatie kan meerdere labels hebben, en elke lijst heeft zijn eigen labels.

Je gebruikt labels om te filteren in je relatieoverzicht, om ontvangers van een campagne te kiezen, als voorwaarde in een segment en als startmoment of bouwstuk in een automation. Lees hoe je ze aanmaakt, toekent en beheert bij [relaties ordenen met labels](/labels).

#### Lijst

Een lijst is een relatiebestand. Om een nieuwsbrief te kunnen versturen is één gegeven per relatie verplicht: het e-mailadres. Daarnaast kun je tientallen extra gegevens per relatie opslaan, zoals geslacht, leeftijd, woonplaats en telefoonnummer. Die gegevens gebruik je om [je nieuwsbrieven te personaliseren](/hoe-personaliseer-ik-mijn-nieuwsbrief), want uit onderzoek blijkt dat boodschappen door personalisatie aanzienlijk succesvoller overkomen.

Voor elke doelgroep kun je [een aparte lijst aanleggen](/hoe-maak-ik-een-nieuwe-lijst-aan). Bij het maken van een campagne vink je aan naar welke lijst(en) je nieuwsbrief gaat. Je kunt een lijst ook opdelen in subdoelgroepen (segmenten), zodat je een nieuwsbrief [aan een deel van een lijst](/hoe-segmenteer-ik-op-basis-van-relatiegegevens) kunt sturen.

Laposta houdt per lijst statistieken bij. Op de overzichtspagina onder Relaties zie je onder meer het aantal actieve relaties, het aantal campagnes waarvoor de lijst is gebruikt en het totaal aantal verzonden nieuwsbrieven. Ook zie je daar per lijst de acceptatie-, open-, klik- en afmeldratio, zodat je de prestaties van verschillende lijsten kunt vergelijken. Wat er precies wordt vastgelegd, lees je bij [de statistieken die Laposta per lijst bijhoudt](/welke-statistieken-registreert-laposta-van-elke-lijst).

#### Openratio

De openratio is het percentage geopende nieuwsbrieven ten opzichte van het totaal aantal geaccepteerde nieuwsbrieven. Een nieuwsbrief geldt als geopend zodra de afbeeldingen zijn geladen of er op een link is geklikt.

Laposta meet dit door aan elke nieuwsbrief een onzichtbare afbeelding toe te voegen. Worden de afbeeldingen geladen, dan wordt deze afbeelding bij de servers van Laposta opgevraagd.

Het openen is niet altijd exact vast te stellen:

* Veel mailprogramma's blokkeren standaard afbeeldingen om spam tegen te gaan (spammers controleerden zo vroeger of een adres actief was). Zolang de ontvanger de afbeeldingen niet laadt en nergens op klikt, ziet Laposta niet dat de nieuwsbrief is gelezen.
* Andersom laden sommige beveiligingsprogramma's automatisch afbeeldingen en klikken ze op links om de ontvanger te beschermen tegen phishing ([kliks door robots en scanners](/kliks-door-robots-scanners)).
* Gmail toont afbeeldingen direct en [slaat ze zelf op](/gmail-slaat-alle-afbeeldingen-op-wat-betekent-dat-voor-mijn-openratio), en ook op veel mobiele telefoons (zoals de iPhone) worden afbeeldingen meteen geladen. Daardoor kun je [voor hetzelfde adres veel opens zien](/waarom-zie-ik-heel-veel-opens-voor-hetzelfde-adres).

De openratio is dus geen exacte maat, maar geeft wel een goede indruk van hoe je nieuwsbrief wordt ontvangen. Een openratio van 20 tot 40% is normaal, en bij heel actieve doelgroepen loopt dit soms op tot meer dan 75%. Bij 38% openen gemiddeld 38 van de 100 relaties je nieuwsbrief.

### Privacy

Het bijhouden van lees- en klikgedrag levert nuttige informatie op, maar maakt wel inbreuk op de privacy van je ontvangers. Welke instellingen je daarvoor hebt, lees je bij [tracking en rapportage](/tracking-en-rapportage).

#### Opt-in

Wettelijk mag je alleen nieuwsbrieven versturen aan bestaande klanten en aan relaties die daar vooraf expliciet toestemming voor hebben gegeven. Die toestemming heet opt-in.

Bij een aanmeldformulier zijn er drie vormen van opt-in:

* Single opt-in: iemand meldt zich aan via het formulier en hoeft dat niet te bevestigen. De relatie komt direct in je lijst met actieve relaties. Je kunt deze nieuwe relatie automatisch een [welkomstmail](/krijgen-mijn-relaties-bij-aanmeldingautomatisch-een-welkomstmail) sturen. Het voordeel is aanmelden in één stap; het nadeel is dat iemand een ander kan inschrijven. Dat komt zelden voor, en de ingeschrevene kan zich altijd direct uitschrijven via de verplichte afmeldlink in je nieuwsbrief.
* Confirmed opt-in: de nieuwe relatie krijgt direct een welkomstmail met daarin een afmeldlink, zodat iemand die ongewenst is ingeschreven zich meteen weer kan uitschrijven.
* Double opt-in: de nieuwe relatie ontvangt eerst een bevestigingsmail met een validatielink. Pas na een klik op die link wordt de relatie als actief toegevoegd. Zo weet je 100% zeker dat iemand zelf toestemming geeft. Het nadeel is dat mensen regelmatig vergeten te bevestigen. Je kunt [de bevestigingsmail wel handmatig opnieuw verzenden](/moet-ik-double-opt-in-gebruiken#de-bevestigingsmail-opnieuw-sturen).

### Welke vorm kies je?

Alle drie de vormen zijn wettelijk toegestaan en mogelijk in Laposta. Single opt-in staat standaard aan. Wil je confirmed opt-in gebruiken, laat dan single opt-in aan staan en zet een afmeldlink in je [welkomstmail](/krijgen-mijn-relaties-bij-aanmeldingautomatisch-een-welkomstmail) (in nieuwere accounts richt je die in als [automation](/automatisch-een-weggever-versturen-na-een-inschrijving)).

> **Warning**
>
> Double opt-in staat standaard uit: het is wettelijk niet verplicht en Laposta raadt het vrijwel altijd af. Zie: [Double opt-in](/moet-ik-double-opt-in-gebruiken). Wil je het toch gebruiken en heb je een betaald account, neem dan contact op met de helpdesk via [helpdesk@laposta.nl](mailto:helpdesk@laposta.nl) of 0575 573216. Zodra double opt-in voor je is ingeschakeld, kun je je voorkeur per lijst instellen onder Relaties → Verrijken → Aanmelden.

#### Opt-out

Opt-out betekent dat de ontvanger van een nieuwsbrief zich kan afmelden en daarmee aangeeft geen berichten meer te willen ontvangen.

De regels voor opt-out zijn vastgelegd in de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) en de Telecommunicatiewet. Met Laposta voldoe je automatisch aan deze eisen:

* Duidelijke afmeldmogelijkheid: elke nieuwsbrief moet een goed vindbare afmeldlink hebben, meestal onderaan de mail. In Laposta heeft elke nieuwsbrief automatisch een [afmeldlink](/is-een-afmeldlink-verplicht-in-een-nieuwsbrief) en kun je geen campagne verzenden zonder die link.
* Onmiddellijke verwerking: een afmelding moet direct of binnen een redelijke termijn worden verwerkt. In Laposta verhuist een afgemelde relatie meteen en automatisch van je actieve naar je uitgeschreven relaties, zodat je diegene geen nieuwsbrief meer kunt sturen. Zie ook [hoe relaties worden uitgeschreven](/een-relatie-meldt-zich-af-wordt-die-automatisch-uitgeschreven).
* Kosteloos: afmelden mag niets kosten. Via Laposta is afmelden altijd gratis.
* Gebruiksgemak: afmelden moet eenvoudig zijn, zonder account of extra gegevens. Bij Laposta klikt je relatie op de afmeldlink en bevestigt de afmelding met één extra klik. Die bevestigingsklik voorkomt dat [spamscanners](/kliks-door-robots-scanners), die automatisch alle links in een mail aanklikken, al je relaties uitschrijven.

#### Overlay

Een overlay voorziet beeldmateriaal, zoals een nieuwsbrief, van een laag met extra informatie.

Onder Resultaten → Links → In beeld vind je van elke verzonden nieuwsbrief een overlay. Je ziet daar je volledige nieuwsbrief met bij elke link hoeveel relaties erop hebben geklikt en hoe vaak in totaal.

Klikken op een mailto:-link staan hier niet bij, omdat Laposta die [niet kan meten](/begrippenlijst#klikcijfers).

#### Relatievariabele

Een relatievariabele is de naam van een veld in je lijst, zoals voornaam, achternaam, woonplaats, telefoonnummer, geslacht, leeftijd, beroep, hobby, registratienummer of id.

### Waarvoor gebruik je relatievariabelen?

* Om [je nieuwsbrieven en welkomstmail te personaliseren](/hoe-personaliseer-ik-mijn-nieuwsbrief). Uit onderzoek blijkt dat gepersonaliseerde nieuwsbrieven succesvoller zijn.
* Om te [segmenteren](/hoe-segmenteer-ik-op-basis-van-relatiegegevens), zodat je een nieuwsbrief aan een deel van je lijst kunt sturen, bijvoorbeeld alleen aan relaties in Gelderland.
* Om op te nemen in een link in je nieuwsbrief. Met een variabele als id kun je een relatie bijvoorbeeld automatisch laten inloggen op je website.

### Hoe gebruik je relatievariabelen?

Je voegt relatievariabelen toe aan je lijst en aanmeldformulier onder Relaties → Kenmerken lijst → Velden. Daar kun je per lijst ook een standaardwaarde invullen. Die standaardwaarde geldt alleen in nieuwsbrieven; laat iemand bij inschrijving het veld leeg, dan blijft het veld in je lijst leeg.

Bij het maken van een campagne voeg je een relatievariabele in via de editor in [stap 4](/stap-4-vul-het-sjabloon), of bij het importeren van een HTML-nieuwsbrief in [stap 3](/stap-3-kies-een-sjabloon). Tijdens het opmaken zie je bijvoorbeeld `{{voornaam}}` staan.

Bij verzending vult Laposta de waarde van de relatie in (bijvoorbeeld 'Beste Henk'). Is die waarde leeg, dan verschijnt de standaardwaarde van de lijst (bijvoorbeeld 'Beste klant'), en zonder standaardwaarde blijft de plek leeg ('Beste').

Je kunt in stap 4 ook een afwijkende standaardwaarde per plaatsing opgeven door achter de variabele een komma en de waarde te typen: `{{voornaam, gebruiker}}`. Deze waarde gaat altijd boven de standaardwaarde van de lijst. Dat is handig als je een variabele meerdere keren in dezelfde nieuwsbrief gebruikt en niet overal dezelfde terugvaltekst wilt.

In twee gevallen krijgt de ontvanger de code zelf (zoals `Beste {{voornaam}}`) te zien:

* Je stuurt een testmail naar een adres dat niet in je lijst(en) staat.
* Je stuurt de campagne naar meerdere lijsten die voor dezelfde relatievariabele verschillende standaardwaardes hebben.

Je voorkomt dit door in stap 4 een waarde achter een komma op te geven.

#### Sjabloon

Een sjabloon (of template) is de herbruikbare basisopmaak van je nieuwsbrief. Daarmee hoef je een nieuwsbrief niet telkens opnieuw op te maken en zien je campagnes er consistent uit.

In een sjabloon leg je met de drag & drop-editor onder meer het volgende vast:

* de indeling in vakken en kolommen
* de header
* de achtergrondkleur of -afbeelding
* het lettertype, de lettergrootte en -dikte
* de grootte van koppen
* de kleur van links
* de randdikte

Voor elke campagne heb je een sjabloon nodig, tenzij je een kant-en-klare nieuwsbrief importeert vanaf het internet of je computer. Verstuur je verschillende soorten nieuwsbrieven of mail je naar uiteenlopende doelgroepen, dan kun je meerdere sjablonen naast elkaar gebruiken.

### Hoe kom je aan een sjabloon?

1. Kant-en-klaar sjabloon: kies een van de tientallen gratis ontwerpen onder Campagnes → Sjablonen → Drag & drop, of in stap 3 van [het zesstappenplan](/stap-1-vul-basisgegevens-in) (de opmaak pas je aan in stap 4). Zie ook [hoe je aan een sjabloon komt](/hoe-kom-ik-aan-een-sjabloon).
2. Basissjabloon: kies op dezelfde plek een basissjabloon om je ontwerp in de drag & drop-editor vanaf nul op te bouwen.
3. Zelfgemaakt HTML-sjabloon: importeer een [zelfgemaakt sjabloon](/welke-opties-biedt-laposta-bij-een-zelfgemaakt-sjabloon) via Campagnes → Sjablonen → Op maat.
4. Sjabloon op maat laten maken: heb je een betaald account, dan kan een van onze collega's [een ontwerp op maat](/wat-moet-ik-doen-om-een-ontwerp-op-maat-te-laten-maken) voor je maken.

#### Spam

Spam is een ongevraagd bericht met een commerciële (direct of indirect gericht op verkoop), charitatieve of ideële boodschap. Dat geldt voor e-mail, maar ook voor sms, mms, telefoon en fax. Een ongevraagd persoonlijk bericht sturen naar een persoon of bedrijf waar je al contact mee hebt gehad, mag wel.

Spammen is in Nederland verboden, zowel naar particulieren als naar bedrijven en organisaties. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt hier toezicht op en kan boetes opleggen tot 450.000 euro. Laposta houdt zich strikt aan deze regels en vraagt klanten hetzelfde te doen.

Om geen spam te zijn, moet je nieuwsbrief aan drie wettelijke eisen voldoen:

1. Je identiteit is duidelijk: in Laposta moet je een persoons- of bedrijfsnaam opgeven (een alias of pseudoniem mag niet) en kun je alleen verzenden vanaf een door jou goedgekeurd afzendadres.
2. Afmelden is eenvoudig: elke nieuwsbrief in Laposta bevat verplicht een afmeldlink waarmee de ontvanger automatisch wordt uitgeschreven voor volgende nieuwsbrieven.
3. Er is toestemming: je stuurt alleen naar bestaande klanten of relaties die vooraf expliciet toestemming hebben gegeven ([opt-in](/begrippenlijst#opt-in)), bijvoorbeeld via een [aanmeldformulier](/hoe-kom-ik-aan-een-aanmeldformulier) op je website. In je online en offline communicatie kun je mensen op die mogelijkheid attenderen. Hiervoor ben je zelf verantwoordelijk.

Lees ook de [tips om te voorkomen dat je nieuwsbrief als spam wordt gemarkeerd](https://www.laposta.nl/over-ons/nieuws/hoe-voorkom-ik-dat-mijn-nieuwsbrief-als-spam-wordt-beschouwd).

#### SPF

SPF staat voor Sender Policy Framework. Het voorkomt dat kwaadwillenden e-mail versturen namens een domein waarvan zij geen eigenaar zijn (zoals bij phishing-mails die van een bank lijken te komen). Het open karakter van e-mail heeft ook een voordeel: het stelt Laposta in staat e-mails namens zijn klanten te versturen.

### Hoe SPF werkt

De eigenaar van een domeinnaam legt in de DNS-instellingen vast welke mailservers e-mail mogen versturen namens dat domein. De ontvangende mailserver kan die SPF-informatie controleren:

* Komt de mail van een goedgekeurde server, dan wordt hij doorgelaten.
* Komt de mail van een niet-gemarkeerde server, dan weigert de ontvangende server de mail direct of stuurt hem niet door naar de ontvanger (al zijn er ook mailservers die SPF negeren).
* Is er geen SPF-informatie beschikbaar, dan wordt de e-mail normaal verwerkt.

### Wat je zelf moet instellen

Voor het standaard gebruik van SPF door de mailservers van Laposta hoef je niets in te stellen. Wel raadt Laposta je aan om [je eigen domein te authenticeren](/stap-voor-stap-je-domein-authenticeren).

## Gerelateerde artikelen

#### [Bouncen en klachten controleren na een verzending](/hoe-weet-ik-of-er-geen-nieuwsbrieven-in-een-spambak-terecht-zijn-gekomen)

Controleer soft bounces en spamklachten in je campagneresultaten om te zien of je…

#### [Wat is de globale blokkadelijst en hoe haal je een adres eraf?](/globale-blokkadelijst)

Wat het betekent als een e-mailadres op de globale blokkadelijst staat en hoe je een…

#### [Kijkcijfers en klikcijfers per campagne bekijken](/welke-statistieken-registreert-laposta-van-mijn-nieuwsbrief)

Zie welke verzend-, open-, klik- en afmeldgegevens van je nieuwsbrief worden vastgelegd…

#### [Welke statistieken houdt Laposta bij per lijst?](/welke-statistieken-registreert-laposta-van-elke-lijst)

Bekijk welke statistieken Laposta per lijst bijhoudt en vergelijk de resultaten van je…